เอกสารฉบ้บเต็ม

บทความวิชาการ

PDF Full Text
ชื่อบทความ พระพุทธรูปประทับยืนห่มเฉียงปางประทานพรและพุทธศิลปในภาคเอเซียอาคเนย์
ชื่อวารสาร ศิลปากร
ชื่อผู้แต่ง บวสเซอลีเย่, ฌอง (Boisselier, Jean)
ชื่อผู้แปล สุภัทรดิศ ดิศกุล, ม.จ.
รายละเอียดวารสาร ปีที่ 14 ฉบับที่ 2 (ก.ค. 2513) หน้า 37-50
สาระสังเขป  

                ได้ค้นพบพระพุทธรูปศิลาองค์หนึ่งที่ตวลตาฮอย (Tuol-Ta-Hoy) ในประเทศกัมพูชา เป็นพระพุทธรูปสูง 88 เซนติเมตร ฐานบัวคว่ำบัวหงาย ประทับยืนด้วยอาการตริภังค์ (เอียงสะโพก) ไปทางด้านขวาเล็กน้อย ครองจีวรห่มเฉียง แสดงปางประทานพรด้วยพระหัตถ์ขวา ปัจจุบันรักษาอยู่ในพิพิธภัณฑสถานกรุงพนมเปญ มีอายุไม่เกินกว่า พ.. 1150-1200 และไม่ใช่พระพุทธรูปขอมสมัยก่อนเมืองพระนครที่เก่าที่สุด  พระพุทธรูปแบบนี้เริ่มต้นจากพระพุทธรูปลอยตัวในศิลปอมราวดี-พระพุทธบาท แสดงให้เห็นว่าภาคใต้ของประเทศอินเดียเป็นศูนย์กลางสำหรับแผยแพร่พุทธศาสนา  จากการค้นคว้าในปัจจุบัน พระพุทธรูปยืนปางประทานพรและครองจีวรห่มเฉียงรุ่นแรกในภาคเอเซียอาคเนย์มีอยู่เพียง 5 องค์ กระจายกันอยู่ตั้งแต่ประเทศมาเลเซียไปจนถึงเกาะบอร์เนียว ซึ่งเป็นการแผ่กระจายไปตลอดระยะทางการเดินเรือในสมัยโบราณ แต่พระพุทธรูปเหล่านี้ผลิตขึ้นในภาคเอเชียอาคเนย์เองทั้งสิ้น  ศาสตราจารย์ บวสเซอลีเย่ กล่าวว่าบรรดาพระพุทธรูปประทับยืนปางประทานพรและจีวรห่มเฉียงที่ได้ศึกษามาแล้วทั้งหมด  อาจหมายถึงพระพุทธทีปังกร ซึ่งเป็นที่นิยมนับถือกันอย่างแพร่หลาย พระองค์ทรงเป็นองค์แรกในบรรดาพระอดีตพุทธเจ้า 24 พระองค์ ในพุทธศาสนาลัทธิเถรวาท หรือเป็นองค์ที่ 52 ในพุทธศาสนาลัทธิมหายาน ม.จ. สุภัทรดิศ ดิศกุล กล่าวเพิ่มเติมว่า สำหรับประเทศไทยยังไม่เคยค้นพบพระพุทธรูปตามแบบพระพุทธรูปจากตวลฮาตอย เลย.