บทความวิชาการ
| ชื่อบทความ | พระธรรมจักรจารึกภาษามคธ ได้มาจากจังหวัดนครปฐม |
|---|---|
| ชื่อวารสาร | ศิลปากร |
| ชื่อผู้แต่ง | เซเดส์, ยอร์ช (Coedes, George) |
| ชื่อผู้แปล | สุภัทรดิศ ดิศกุล, ม.จ. ฉ่ำ ทองคำวรรณ |
| รายละเอียดวารสาร | ปีที่ 2 ฉบับที่ 2 (ก.ค. 2501) หน้า 52-58 |
| สาระสังเขป | |
ได้มีการขุดค้นพบพระธรรมจักร ระหว่างบริเวณพระปฐมเจดีย์และพระประโทน
เส้นผ่าศูนย์กลางยาว 0.95 เมตร รวมทั้งฐานด้วยสูง 1.09 เมตร มีลวดลายเป็นรูปบัวบาน 8 กลีบ สลักบนกงล้อทั้ง 2 หน้า
และมีลายรูปสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูนคั่นกลาง
กำทั้ง 15 ซี่ทำรูปคล้ายเสาบนยอดกำมีรูปคล้ายบัว ดุมนั้นเป็นรอยเจาะรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัส
ที่น่าสนใจคือจารึกสั้นๆ เป็นภาษามคธเป็นตอนๆ สลักอยู่บนด้านหน้าด้านหนึ่ง ตัวอักษรที่ใช้มีลักษณะใกล้เคียงกับตัวอักษรที่ใช้ในจารึกอื่นๆ
ของอาณาจักรทวาราวดีมาก จารึกนี้เกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิดกับการประกาศพระพุทธศาสนา
เพราะเหตุว่าจารึกบนกำเกี่ยวข้องกับพระอริยสัจ 4 และประโยชน์แห่งมรรค
จารึกบนกงเกี่ยวกับญาณ 3 ประการ
จารึกบนดุมเกี่ยวกับลักษณะของพระธรรมจักร
ผลจากการพิจารณาจารึกบนพระธรรมจักรของพระเจ้าวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าภาณุพันธุยุคล
คือ ผู้แต่งจารึกนั้นคงคุ้นเคยดีกับคัมภีร์ภาษาบาลีที่เกี่ยวกับปฐมเทศนา
และคงได้อ่านหนังสือของพระพุทธโฆสาด้วย จารึกเหล่านี้เป็นพยานเกี่ยวกับอาณาจักรมอญแห่งทวาราวดี. |
|