เอกสารฉบ้บเต็ม

บทความวิชาการ

PDF Full Text
ชื่อบทความ แผ่นเงินสมัยทวาราวดีซึ่งขุดพบที่อำเภอกันทรวิชัย จังหวัดมหาสารคาม
ชื่อวารสาร โบราณคดี
ชื่อผู้แต่ง สุภัทรดิศ ดิศกุล, ม.จ.
ชื่อผู้แปล
รายละเอียดวารสาร ปีที่ 5 ฉบับที่ 3 (ส.ค. 2517) หน้า 302-314
สาระสังเขป  

                แผ่นเงิน 66 แผ่น ค้นพบที่ อ.กันทรวิชัย จ.มหาสารคาม ในซากพระอุโบสถ (?)  ซึ่งเรียกกันว่า อุ่มญาคู ในเมืองคันธารวิสัย ต.คันธาร์  เจ้าหน้าที่หน่วยศิลปากรที่7 ได้ขุดค้นพบเมื่อ พ.. 2515  เมืองคันธารวิสัย มีแผนผังเป็นรูปไข่  มีคูเมืองล้อมรอบอยู่ระหว่างเชิงเทิน 2ชั้น สิ่งสำคัญที่สุดชิ้นหนึ่งที่ค้นพบในการขุดแต่งซากพระอุโบสถคือ พระพิมพ์ดินเผา ขนาด 14 x 22.5 ซม. เป็นพระพุทธรูปปางสมาธิ อายุระหว่างพุทธศตวรรษที่ 14-15  แต่ที่น่าสนใจที่สุดคือ ภาชนะดินเผาสูง 12.5 ซม.  ปากกว้าง 20 ซม.  มีแผ่นเงินบุเป็นรูปต่างๆ  66 แผ่นอยู่ภายใน  ลักษณะเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าขนาดต่างๆ กัน ระหว่าง ขนาด 10 x 15 ซม. เป็นแผ่นเงินที่ถูกบุเป็นพระพุทธรูป รูปเทวดาหรือเจ้านาย รูปสถูปและธรรมจักรตั้งอยู่บนยอดเสา  ส่วนใหญ่เป็นพระพุทธรูปประทับนั่ง อาจสรุปว่าสร้างขึ้นในศิลปทวาราวดี  โดยบุขึ้นในตอนปลายของศิลปทวาราวดีราวพุทธศตวรรษที่ 15-16  แสดงถึงความสำคัญของพระพุทธศาสนาลัทธิเถรวาทในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทยในขณะนั้น  วัฒนธรรมนี้คงเป็นวัฒนธรรมของชนชาติมอญ หรือนำขึ้นมาโดยชนชาติมอญ  เนื่องจากได้ค้นพบจารึกภาษามอญบนพระพิมพ์ดินเผา 4 องค์ ที่เมืองฟ้าแดดสูงยาง ในเขตจังหวัดกาฬสินธุ์ที่อยู่ใกล้เคียง.