เอกสารฉบ้บเต็ม

บทความวิชาการ

PDF Full Text
ชื่อบทความ ประติมากรรมสัมฤทธิ์พบที่ปราสาทสระกำแพงใหญ่ อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ
ชื่อวารสาร ศิลปากร
ชื่อผู้แต่ง บวสเซอลีเย่, ฌอง (Boisselier, Jean)
ชื่อผู้แปล สุภัทรดิศ ดิศกุล, ม.จ.
รายละเอียดวารสาร ปีที่ 33 ฉบับที่ 4 (ก.ย.-ต.ค.2532) หน้า 4-14
สาระสังเขป  

                กรมศิลปากรได้ค้นพบประติมากรรมสัมฤทธิ์ที่ปราสาทสระกำแพงใหญ่ อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ ในขณะทำการขุดแต่งปราสาทแห่งนี้ เมื่อเดือนพฤษภาคม พ.. 2532 ขนาดความสูงเฉพาะองค์ 140 เซนติเมตร รวมความสูงทั้งฐาน 180 เซนติเมตร คงหล่อขึ้นในศิลปะขอมแบบบาปวนตอนปลาย ระหว่าง พ.. 1600-1650  ศาสตราจารย์ บวสเซอลีเย่ เห็นว่าเป็นประติมากรรมซึ่งมีแกนในเป็นดินพร้อมกับแกนในเป็นเหล็ก คงเป็นรูปของทวารบาล และมีลักษณะพิเศษคือ เป็นสัมฤทธิ์ชุบทองและหล่ออย่างดี  เดิมคงตั้งอยู่หน้าปราสาทหลังกลาง หรืออาจตั้งอยู่ภายในมุขหน้าปราสาทหลังนั้น หรือตั้งอยู่หน้าปราสาทองค์ทิศตะวันตกเฉียงใต้ ซึ่งเป็นปราสาทหลังที่สำคัญที่สุด  รูปนี้น่าจะเป็นรูปของนันทิเกศวร หรือนันทีเกศวร ซึ่งเป็นประติมากรรมที่เป็นคู่ มีลักษณะที่ดุร้ายกว่าคือ มหากาล โดยปกติจะประจำอยู่กับเทวาลัยของพระอิศวร  อย่างไรก็ตาม ประติมากรรมนี้มีรอยแตกยาวอยู่บนทั้งประติมากรรมและฐาน ควรค้นหาวิธีหยุดยั้งการเพิ่มขึ้นของรายแตกแยกโดยเฉพาะอย่างยิ่งการไม่ให้มีสนิมเกิดเพิ่มขึ้น   สำหรับการจัดแสดงต้องมีเครื่องยึดภายใต้รักแร้เพื่อป้องกันมิให้ระดับที่ข้อเท้าต้องแตกแยกออก และจัดไว้ในตู้กระจกที่ป้องกันความชื้นได้.