เอกสารฉบ้บเต็ม

บทความวิชาการ

PDF Full Text
ชื่อบทความ โบราณวัตถุซึ่งขุดค้นพบที่เทวสถาน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
ชื่อวารสาร โบราณคดี
ชื่อผู้แต่ง สุภัทรดิศ ดิศกุล, ม.จ.
ชื่อผู้แปล
รายละเอียดวารสาร ปีที่ 3 ฉบับที่ 2 (ต.ค.-ธ.ค. 2512) หน้า 56-65
สาระสังเขป  

                พระพุทธรูปแบบหลังคุปตะมักเป็นพระพุทธรูปสลักนูน และส่วนใหญ่ไม่มีประภามณฑลประกอบ พระเกตุมาลาเป็นรูปกรวยค่อนข้างสูง พระเกศาประกอบด้วยขมวดพระเกศาขนาดเล็ก สลักนูนขึ้นมาและวาดเป็นเส้นตรงอยู่เหนือพระนลาฏ พระพักตร์อ้วนหนาขึ้น พระพุทธรูปแบบหลังคุปตะแบ่งตามลักษณะการครองผ้าจีวรได้เป็น 2 หมู่ หมู่ที่1 เป็นพระพุทธรูปครองจีวรห่มคลุม เช่น พระพุทธรูปภายในถ้ำอชันตาที่ 19 และ 26 หมู่ที่ 2 เป็นพระพุทธรูปประทับยืนครองจีวรห่มเฉียง เช่น ที่ค้นพบหน้าถ้าอชันตาที่ 19 และในถ้ำพาฆที่ 2 ทั้งนี้พระพุทธรูปประทับยืนครองจีวรห่มเฉียงจะแสดงความได้สัดส่วนอย่างสมบูรณ์ และการยืนหันหน้าตรงได้น้อยกว่าพระพุทธรูปประทับยืนห่มคลุม พระพุทธรูปประทับนั่งขัดสาธิในศิลปอินเดียแบบหลังคุปตะจะครองจีวรห่มคลุมเหมือนกับพระพุทธรูปแบบคุปตะ แต่เมื่อครองจีวรห่มเฉียงมีหลายแบบและปางที่ทรงแสดงต่างๆ กัน เช่น  ปางประทานปฐมเทศนา ปางสมาธิ ปางประทานพร พระพุทธรูปประทับนั่งห้อยพระบาทแบบหลังคุปตะมีลักษณะพิเศษคือ แสดงปางประทานปฐมเทศนาและครองจีวรห่มเฉียงพบมากที่สุดที่ถ้ำอชันตา