PDF Full Text
ชื่อบทความ	ศิลปะจาม
ชื่อวารสาร	ศิลปากร
ชื่อผู้แต่ง	เสติร์น, ฟิลิปป์ (Stern, Philippe)
ชื่อผู้แปล	สุภัทรดิศ ดิศกุล, ม.จ.
รายละเอียดวารสาร	ปีที่ 8 ฉบับที่ 12 (พ.ค. 2498) หน้า 44-56
สาระสังเขป
ศิลปจามอาจแบ่งออกได้เป็น 6 สมัย ดังนี้   1) ศิลปสมัยก่อนฮัวลาย (Hoa-lai) ราวพุทธศตวรรษที่13   2) ศิลปสมัยฮัวลาย ราวพุทธศตวรรษที่14   3) ศิลปสมัยดงเดือง (Dong-Duong) หรืออินทรปุระ ราวพุทธศตวรรษที่15   4) ศิลปสมัยเมซอน A-1 (Mi-Son A-1) ราวพุทธศตวรรษที่ 15 -16   5) ศิลปสมัยบิญดิ่ญ (Binh-Dinh) ราวพุทธศตวรรษที่ 18-19   6) ศิลปสมัยหลังราวพุทธศตวรรษที่ 19-23   สถาปัตยกรรมจามประกอบขึ้นด้วยส่วนต่างๆ ที่ตั้งอยู่ห่างๆ กัน สร้างด้วยอิฐ เหล่าประสาทสร้างอยู่โดดๆ หรือเป็นหมู่ มีอาคารประกอบ บางครั้งมีมุขหรือห้องยาวๆ สร้างอยู่โดดๆ อยู่ข้างหน้าลวดลายเครื่องประดับเสาติดกับผนังสมัยดงเดืองนั้นเป็นแบบจามอย่างแท้จริง คือ มีลวดลายช่อดอกไม้และลวดลายซึ่งมีรูปคล้ายพิณโดยเฉพาะลายก้านขด ปฏิมากรรมสมัยดงเดืองเป็นที่รู้จักกันดีคือ รูปพระศิวะยืนหรือนั่งชันเข่า ทวารบาลที่มีท่าทางดุร้าย พระพุทธรูปมีจีวรเป็นริ้วใหญ่ทำเป็นชั้นๆ ฐานของรูปเหล่านี้มีรูปบุคคลประกอบอยู่เป็นจำนวนมาก ซึ่งมีลักษณะของชนพื้นเมืองชัดเจน ปฏิมากรรมที่ตราเกียว (Tra Kieu) หรือ จัมปานครี มีรูปร่างคล้ายของจริงแต่ทำขึ้นตามอุดมคติอย่างแปลกประหลาด ลักษณะสำคัญคือ มีความชดช้อย งามสง่าและอ่อนนุ่ม  รูปบุคคลและรูปสัตว์มักจะมีลักษณะอ่อนนุ่มและคดโค้งพร้อมกัน ลำตัวเอนเอียงอยู่เหนือบั้นเอว  ภาพสลักนูนสูงมีอยู่มากกว่าภาพที่มองเห็นได้รอบด้าน ซึ่งลักษณะนี้เป็นลักษณะของศิลปจามทุกสมัย.

 

Back