เอกสารฉบ้บเต็ม

บทความวิชาการ

PDF Full Text
ชื่อบทความ วิวัฒนาการของศิลปอินเดียแบบอมราวดี [ตอนที่ 4]
ชื่อวารสาร ศิลปากร
ชื่อผู้แต่ง เสติร์น, ฟิลิปป์ (Stern, Philippe)
เบนิสตี, มิเรย (Benistie, Mireille)
ชื่อผู้แปล สุภัทรดิศ ดิศกุล, ม.จ.
รายละเอียดวารสาร ปีที่ 7 ฉบับที่ 1 (พ.ค. 2506) หน้า 26-33
สาระสังเขป  

                การพิจารณาวิวัฒนาการของศิลปแบบอมราวดี คือ การพิจารณาลวดลายต่างๆ ที่ปรากฏอยู่บนภาพสลักแผ่นเดียวกัน ในระยะเวลาเดียวกัน ลวดลายที่มีวิวัฒนาการต่อเนื่องกัน ดังนี้ ลวดลายที่เกี่ยวกับสถาปัตยกรรม ได้แก่ รูปสถูปจำลอง ในศิลปแบบอมราวดีมีปรากฎเป็นภาพจำหลักอยู่ 2 แบบ แบบที่หนึ่งสลักเป็นแนวซ้อนกัน และมีรูปสถูปสลักอยู่บนแนวชั้นบน อีกแบบหนึ่งสลักรูปสถูปอยู่บนแผ่นศิลาทั้งแผ่น  รูปรั้วจำลอง ลายรั้วนี้ใช้เป็นเครื่องประดับของภาพสลักนูนหลายชนิด มีทั้งแบบอย่างง่ายๆ และแบบมีลวดลายเครื่องประดับ  รูปประตู (โตรณะ) จำลองซึ่งวิวัฒน์ไปโดยค่อยๆ ขาดลักษณะของประตูใหญ่แบบที่สาญจี  และกลายเป็นประตูแคบๆ มีเสาซึ่งมีเครื่องประดับอย่างมากมาย   ลวดลายรูปพืชและสัตว์ในศิลปแบบอมราวดี ได้แก่ ลายใบไม้ ลายพวงมาลัย ลายก้านขด  วงกลมซึ่งมีลายดอกบัวสลักอยู่ภายใน  และลายมกร  ลวดลายที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างทันทีทันใด ได้แก่ บัลลังก์แบบมีและไม่มีลายรูปสัตว์ กูฑุแบบแสดงวงโค้งเหนือประตูและหน้าต่างและแบบวงโค้งเกือกม้าเหมือนกับในศิลปแบบคุปตะ  ลวดลายอื่นๆ ซึ่งมีอยู่บนภาพจำหลัก เช่น เครื่องประดับ ได้แก่ สร้อยคอ กำไลขาก้านขด ถุงเท้าและกำไลเท้า สายธุรำ ทรงผม ริ้วผ้า เข็มขัด ตลอดจนลวดลายเครื่องประดับต่างๆ ได้แก่ เสาที่มีบัวหัวเสา และฐานเป็นรูปแจกัน  ปีกสัตว์  เส้นโค้งประกอบด้วยลายดอกไม้เล็กๆ ครึ่งดอก  ลายเส้นเฉียงมีรอยตวัดลายตาราง  ลายสลักเป็นแนววงกลมเล็กๆ  หรือลายดอกไม้เล็กๆ ชนิดหนึ่ง.