บทความวิชาการ
| ชื่อบทความ | วิวัฒนาการของศิลปอินเดียแบบอมราวดี [ตอนที่ 1] |
|---|---|
| ชื่อวารสาร | ศิลปากร |
| ชื่อผู้แต่ง | เสติร์น, ฟิลิปป์ (Stern, Philippe) เบนิสตี, มิเรย (Benistie, Mireille) |
| ชื่อผู้แปล | สุภัทรดิศ ดิศกุล, ม.จ. |
| รายละเอียดวารสาร | ปีที่ 6 ฉบับที่ 4 (พ.ย. 2505) หน้า 54-63 |
| สาระสังเขป | |
การพิจารณาวิวัฒนาการของศิลปแบบอมราวดี คือ
การพิจารณาลวดลายต่างๆ ที่ปรากฏอยู่บนภาพสลักแผ่นเดียวกัน ในระยะเวลาเดียวกัน
ลวดลายที่มีวิวัฒนาการต่อเนื่องกัน ดังนี้ ลวดลายที่เกี่ยวกับสถาปัตยกรรม ได้แก่ รูปสถูปจำลอง
ในศิลปแบบอมราวดีมีปรากฎเป็นภาพจำหลักอยู่
2 แบบ แบบที่หนึ่งสลักเป็นแนวซ้อนกัน
และมีรูปสถูปสลักอยู่บนแนวชั้นบน อีกแบบหนึ่งสลักรูปสถูปอยู่บนแผ่นศิลาทั้งแผ่น รูปรั้วจำลอง
ลายรั้วนี้ใช้เป็นเครื่องประดับของภาพสลักนูนหลายชนิด มีทั้งแบบอย่างง่ายๆ
และแบบมีลวดลายเครื่องประดับ รูปประตู
(โตรณะ) จำลองซึ่งวิวัฒน์ไปโดยค่อยๆ
ขาดลักษณะของประตูใหญ่แบบที่สาญจี และกลายเป็นประตูแคบๆ
มีเสาซึ่งมีเครื่องประดับอย่างมากมาย ลวดลายรูปพืชและสัตว์ในศิลปแบบอมราวดี ได้แก่ ลายใบไม้ ลายพวงมาลัย ลายก้านขด วงกลมซึ่งมีลายดอกบัวสลักอยู่ภายใน และลายมกร ลวดลายที่มีการเปลี่ยนแปลงอย่างทันทีทันใด
ได้แก่ บัลลังก์แบบมีและไม่มีลายรูปสัตว์
กูฑุแบบแสดงวงโค้งเหนือประตูและหน้าต่างและแบบวงโค้งเกือกม้าเหมือนกับในศิลปแบบคุปตะ ลวดลายอื่นๆ ซึ่งมีอยู่บนภาพจำหลัก เช่น
เครื่องประดับ ได้แก่ สร้อยคอ กำไลขาก้านขด ถุงเท้าและกำไลเท้า สายธุรำ ทรงผม
ริ้วผ้า เข็มขัด ตลอดจนลวดลายเครื่องประดับต่างๆ ได้แก่ เสาที่มีบัวหัวเสา
และฐานเป็นรูปแจกัน ปีกสัตว์ เส้นโค้งประกอบด้วยลายดอกไม้เล็กๆ ครึ่งดอก
ลายเส้นเฉียงมีรอยตวัดลายตาราง ลายสลักเป็นแนววงกลมเล็กๆ หรือลายดอกไม้เล็กๆ ชนิดหนึ่ง. |
|