สะพานพิทยเสถียร
 
ภาพแสดง สะพานพิทยเสถียร (ปัจจุบัน)
ที่มา : การสำรวจ

ภาพแสดง เสาสะพานพิทยเสถียร (อดีตและปัจจุบัน)
ที่มา : หนังสือสะพานเก่ากรุงเทพและการสำรวจ

เป็นสะพานข้ามคลองผดุงกรุงเกษมที่ถนนเจริญกรุงที่ถนนเจริญกรุง แขวงตลาดน้อย เขตสัมพันธวงศ์

สะพานนี้ในรัชกาลที่ 4 เมื่อโปรดให้ประกาศบอกบุญผู้ที่มีจิตศรัทธา ให้ช่วยกันสร้างสะพานข้ามคูคลองในพระนครนั้น สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงค์ (ช่วง บุนนาค ) ได้สร้างเป็นสะพานโครงเหล็กคู่กับสะพานดำรงสถิต เรียกว่า “ สะพานเหล็กล่าง” พื้นสะพานข้างล่างมีล้อ และรางเหล็กสำหรับเปิดสะพานให้แยกจากกันได้ ในรัชกาลที่ 5 โปรดให้กรมโยธาธิการสร้างใหม่ในพุทธศักราช 2442 เป็นสะพานโครงเหล็กเปิดได้เช่นเดียวกันกับสะพานดำรงสถิต พระราชทานนามว่า “ สะพานพิทยเสถียร” เพื่อเป็นเกียรติแก่พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมขุนพิทยลาภพฤฒิธาดา ซึ่งมีวังที่ประทับอยู่ในบริเวณใกล้เคียง สร้างเสร็จในพุทธศักราช 2443 ในรัชกาลที่ 6 โปรดให้ปรับปรุงสะพานนี้ใหม่ ซึ่งคือสะพานที่ปรากฏให้เห็นอยู่ในปัจจุบัน

เป็นสะพานคอนกรีตเสริมเหล็ก ลักษณะเป็นศิลปกรรมแบบยุโรป ( สถาปัตยกรรมเวนีเชี่ยน ) มีคานล่างเป็นรูปโค้ง สะพานนี้มีลวดลายตกแต่งประณีตงดงามมาก โดยเฉพาะเสาลูกกรง เสาโคมไฟฟ้าทั้ง 8 ต้น ตลอดจนลายหัวสิงห์ที่ปลายรอดสะพาน นับเป็นสะพานที่มีคุณค่าทางสถาปัตยกรรมเป็นอย่างยิ่ง

กรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนสะพานพิทยเสถียรเป็นโบราณสถานสำคัญของชาติ โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 92 ตอนที่ 61 วันที่ 18 มีนาคม พุทธศักราช 2518

 

ภาพแสดง : ทางลงสู่คลองผดุงกรุงเกษม (อดีตและปัจจุบัน)
ที่มา : หนังสือสะพานเก่ากรุงเทพและการสำรวจ

   
 

ภาพแสดง : เสาสะพาน (อดีตและปัจจุบัน)
ที่มา : หนังสือสะพานเก่ากรุงเทพและการสำรวจ

 
 

ภาพแสดง : ลวดลายประดับตัวสะพาน (อดีตและปัจจุบัน)
ที่มา : หนังสือสะพานเก่ากรุงเทพและการสำรวจ